Neuraaltherapie
Geschiedenis
Van een gelukkige vergissing in 1925 tot een volwaardige regulatietherapie.

Een ontdekking die niemand zocht
Neuraaltherapie wordt soms de westerse acupunctuur genoemd, maar haar ontstaan is heel anders. Ze begon in 1925 in Düsseldorf, met een vergissing van de Rijnlandse artsen Ferdinand en Walter Huneke.
Het was een felix culpa: een fout die achteraf een zegen bleek. Zoals Columbus Amerika vond toen hij Indië zocht, ontdekten de broers iets wat ze helemaal niet zochten.
“Wij blokkeren niet, maar deblokkeren.”
Dr. Fernand Mertens
Het verhaal van Käthe
Düsseldorf, 1925
Käthe Huneke, de zus van Ferdinand en Walter, leed aan zware migraine. De broers hadden al alles geprobeerd: injecties, tabletten, zetpillen. Niets hielp.
Tijdens een nieuwe aanval spoot Ferdinand, op aanraden van een collega, het reumamiddel Atophanyl in de ader. Nog tijdens de injectie verdwenen alle klachten: de hoofdpijn, de zwarte vlekken voor de ogen, de misselijkheid en de sombere stemming.
Pas later zagen de broers hun vergissing. Ze hadden de versie voor injectie in de spier gebruikt, en die bevatte ook het verdovingsmiddel procaïne. Niet het Atophanyl, maar de procaïne had de genezing gebracht. Na drie jaar onderzoek publiceerden ze hun bevindingen in 1928.
Waarom was dit zo opmerkelijk?
Procaïne in de ader spuiten gold toen als onverantwoord. Toch bleek het, in de juiste dosis, net genezend te werken. Het werkt zelfs als het naast de ader wordt ingespoten: het effect loopt via het zenuwstelsel, niet via het bloed.
Tijdlijn
Van 1905 tot 1967
Einhorn ontdekt procaïne.
Spiess merkt dat wonden en ontstekingen sneller genezen na behandeling met lokale verdoving.
Leriche behandelt in Frankrijk met succes een migraine door procaïne rond de slaapslagader te spuiten
Leriche gebruikt een stellatumblokkade als therapie. Herhaald werkt die even goed als een operatie aan het ganglion.
De ontdekking van de gebroeders Huneke
Los van Leriche ontdekken Ferdinand en Walter Huneke de genezende werking van procaïne, dankzij de migraine van hun zus Käthe.
Hun eerste boek verschijnt: Unbekannte Fernwirkungen der Lokalanästhesie. Ze noemen hun aanpak eerst ‘Heilanästhesie’; Kibler stelt later de naam segmenttherapie voor. Op hun vraag komt het middel Impletol op de markt.
Leriche ziet dat uitgebreide pijnzones verdwijnen na procaïne in operatielittekens, maar trekt er geen therapeutische conclusie uit.
Het eerste secondenfenomeen
Een injectie in een oud litteken op het onderbeen maakt een schouder die maandenlang pijnlijk en stijf was, binnen één seconde pijnvrij en weer beweeglijk.
Stöhr beschrijft het reticulum terminale, het fijnste eindnetwerk van het vegetatieve zenuwstelsel. Dat geeft de bevindingen van Huneke een anatomische basis.
Wiener publiceert zijn werk over cybernetica: een denkkader dat de hele geneeskunde beïnvloedt en de neuraaltherapie sterk helpt.
Fleckenstein en Hardt beschrijven hoe lokale verdovingsmiddelen op de celmembraan werken.
Pischinger toont aan hoe prikkels worden doorgegeven in het weefsel rond de cellen.
Ferdinand Huneke overlijdt, na jaren werk aan de regels van de neuraaltherapie.
Het secondenfenomeen
Het secondenfenomeen maakt neuraaltherapie bijzonder: een injectie in een storingsveld laat klachten elders in het lichaam binnen de seconde verdwijnen.
“De ervaring was zo indringend dat ik er niet aan twijfelde: ik stond voor een fundamenteel nieuw inzicht.”
Ferdinand Huneke · vrij vertaald uit het Duits
De drie basisregels
- Elke chronische ziekte kan onderhouden worden door één of meer storingsvelden.
- Een storingsveld kan overal in het lichaam ontstaan.
- Zo’n ziekte geneest door herhaalde procaïne-injecties in het storingsveld, voor zover dat anatomisch nog mogelijk is.
Wanneer is het een secondenfenomeen?
- 100%: alle klachten op afstand verdwijnen binnen de seconde van de injectie volledig.
- 20 uur: het effect houdt minstens 20 uur aan, bij injecties aan de tanden minstens 8 uur.
- Herhaalbaar: komen de klachten terug, dan werkt een nieuwe injectie opnieuw volledig, en telkens langer.
Goed om te weten
Sofortphänomen
De injectie helpt meteen, maar niet volledig.
Spätphänomen
De verbetering is volledig, maar komt pas later.
Omgekeerd fenomeen
De klachten nemen toe na de injectie. Het storingsveld moet dan vaak operatief behandeld worden.
Uit de praktijk: president Kennedy
Tijdens de oorlog in de Stille Oceaan liep John F. Kennedy een zwaar rugletsel op. Hij liep met krukken en werd meerdere keren geopereerd, maar zijn toestand bleef verslechteren.
Na twaalf jaar pijn kreeg hij een reeks procaïne-injecties van een arts. De pijn verdween, en vanaf het voorjaar van 1956 had hij zijn krukken niet meer nodig.
Bron: biografie van J.F. Kennedy, aangehaald door Harry Lamers.

Hoe werkt het?
Neuraaltherapie is geen verdoving. Procaïne helpt gestoorde cellen hun normale elektrische spanning terug te vinden.
1 · Rust
40–90 mV
Een gezonde cel heeft een vaste spanning over haar membraan.
2 · Prikkel
Ontlading
Een prikkel opent de ‘sluizen’. De cel ontlaadt en kan een storingsbron worden.
3 · Procaïne
290 mV
Het middel brengt een hoge eigen spanning mee en laadt de cel tijdelijk extra op.
4 · Herstel
Herstel
De procaïne is afgebroken. Ook de gestoorde cel keert terug naar haar normale spanning.
Voor wie het wetenschappelijk wil weten
Alle cellen zijn omgeven door een membraan van eiwitten en vetten. In rust is die geladen: binnen negatief (vooral door kaliumionen), buiten positief (vooral door natriumionen).
Een prikkel opent kanalen in de membraan: kalium stroomt naar buiten, natrium naar binnen. De cel ontlaadt (depolarisatie). Herstelt ze niet, dan wordt ze een irritatiezone voor haar omgeving, en later mogelijk ook op afstand.
Fleckenstein en Hardt toonden in 1949 aan dat lokale verdovingsmiddelen deze depolarisatie voorkomen of ongedaan maken. Hun eigen spanning van 290 mV compenseert het verlies ruim. Na ongeveer 20 minuten is de procaïne afgebroken en heeft de gestoorde cel haar spanning hersteld.
Daarom blokkeert neuraaltherapie niet, maar deblokkeert ze: gestoord weefsel wordt weer opgenomen in de normale regulatie van het lichaam, en klachten op afstand die erdoor onderhouden werden, kunnen mee verdwijnen.
Bronnen

Harry Lamers
Het verhaal van de ontdekking

Dr. Fernand Mertens
Tijdlijn en wetenschappelijke achtergrond
Meer weten over neuraaltherapie?
Ontdek hoe het werkt, vind een arts of volg een opleiding.
